2015/11/08

ENGLESKA / Stratford na reci Ejvon (Stratford-upon-Avon)


*Tekst i fotografije na blogu deo su publikovane knjige o Londonu i okolini (ISBN 978-86-7722-432-5), zaštićeni Zakonom o autorskim i srodnim pravima: Službeni glasnik RS, br. 104/2009 i 99/2011.







Citati o ljubavi iz Šekspirovih komada, suvenirnica u Šekspirovoj rodnoj kući / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Stratford na reci Ejvon, barže / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Stratford na reci Ejvon / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved




 Nakon samo dva sata vozom, sa železničke stanice Merilebon (Marylebone) iz centra Londona stići ćete u slikovito mesto na severozapadu Engleske, u neposrednoj blizini jednog od najvećih gradova zemlje, Birmingema (Birmingham). Širom sveta, Stratford na reci Ejvon poznat je kao mesto rođenja i smrti najčuvenijeg dramskog pisca svih vremena Vilijema Šekspira. Možda zbog toga, stare kuće Statforda izuzetno su očuvane i o njima se vidno vodi računa. Bajkovite, bele, sa tipičnim potpornim drvenim gredama u crnoj boji, najprepoznatljiviji su zaštitni znak ovog gradića.

Interesantno je da su prema mnogima, dva najveća pisca Evrope - Vilijem Šekspir (William Shakespeare) i Migel Servantes (Miguel de Cervantes) umrli u razmaku od jednog dana, iste godine, 22. i 23. aprila 1616, te je 1995. godine UNESCO 23. april proglasio Međunarodnim danom knjige.

Osim arhitekture, najlepši deo Stratofda je njegovo šetalište uz reku Ejvon (Avon). Osim Šekspirovog kraljevskog pozorišta i Labudovog pozorišta (Swan Theatre), pastoralni ambijent kraj reke čine šarene barke - barže, ali i čamci koje možete iznajmiti za vožnju. Čamci često dobiju iznenadnu pratnju u vidu jata belih labudova, koji ih u grupama slede i bez straha prilaze turistima. Ne nekim od parkiranih barži možete kupiti izuzetno ukusan, domaći britanski sladoled.

Obilazak ovog živopisnog gradića obuhvata posetu nekoliko mesta značajnih za život Šekspira: Šekspirova rodna kuća - Shakespeare’s Birthplace (Henley Street), u kojoj ćete kupiti objedinjenu ulaznicu za ukupno tri kuće vezane za život Šekspira i njegove porodice, i saznati osnovne podatke ne samo o njemu, već i životu u Engleskoj u XVI veku. 



Stratford na reci Ejvon / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Stratford na reci Ejvon, Šekspirova rodna kuća / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Stratford na reci Ejvon, ulična predstava Šekspirovog komada / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved


Druga kuća obuhvaćena cenom ulaznice je Nash’s House & New Place, kuća u kojoj je živela Šekspirova unuka sa mužem Tomasom Nešom, i arheološki ostaci njegovog poslednjeg doma „New Place“ (Chapel Street).

Nakon posete unutrašnjosti kuće, obiđite baštu iza kuće i arheološko nalazište sa velikim šatorom u kojem se pronađeni predmeti razvrstavaju. Osim onih iz vremena Šekspira, na nalazištu su otkriveni i mnogo stariji artefakti. 

Treće rezidencijalno zdanje u Stratfordu vezano za Šekspira je Hall’s Croft, kuća Šekspirove najstarije ćerke Suzane (Sussana) u kojoj je živela sa svojim suprugom, jedinim doktorom u gradu, i njihovom ćerkom - jedinom i poslednjom naslednicom Vilijema Šekspira (Old Town), koja nije imala potomke.



Stratford na reci Ejvon - Hall's Craft / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Stratford na reci Ejvon iskopavanja  na lokalitetu Nash’s House & New Place / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Arheološka iskopavanja kod Nash’s House & New Place / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved


Tokom obilaska Šekspirove rodne kuće, možete čuti interesantne priče iz života u Engleskoj tokom XVI i XVII veka... Na primer, u spavaćoj sobi familije Šekspir, sa leve i desne strane na ivici drvenog kreveta bile su postavljene drvene drške u obliku vretena koje su ulazile u za to predviđene otvore. Imale su višestruku namenu: kako bi pričvrstile posteljinu da ne spada s kreveta; kako bi sprečile osobu da padne s kreveta; i kako bi predupredile da u toku noći, u polusnu, osoba ne ustane na „pogrešnu stranu“ i zgazi u noćnu posudu (nužnik)... 

Smrtnost dece usled raznih bolesti bila je veoma visoka, te su uvek poželjnija muška deca često za spavanje bivala obučena u žensku garderobu, kako ih đavo tokom noći „ne bi prepoznao i uzeo sebi" (izgleda da žensku decu đavo nije preferirao). Osim ove „predostrožnosti“, stavljani su da u krevetu spavaju u sedećem položaju, kako đavo ne bi pomislio da leže umrla i poveo ih sa sobom...


Stratford na reci Ejvon / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Uvredljivi citati iz Šekspirovih komada, suvenirnica u Šekspirovoj rodnoj kući / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved




Na početku promenade kraj reke Ejvon, 2010. godine renoviran je Šekspirov kraljevski teatar (Royal Shakespeare’s Theatre), zdanje u okviru Royal Shakespeare’s Company, prestižnog udruženja nekih od najboljih glumaca i glumica u zemlji.


 Nešto južnije uz reku, kraj starog groblja smestila se Crkva Svetog Trojstva (Holy Trinity Church) u kojoj su sahranjeni članovi porodice Šekspir, i sam pisac – u oltaru crkve, kao njen počasni rektor. U severnom delu crkve nalazi se Šekspirova bista koju su sedam godina posle njegove smrti podigli članovi njegove porodice.


Stratford na reci Ejvon, Šekspirov teatar / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Stratford na reci Ejvon, Šekspirov grob u Crkvi Sv. Trojstva / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved



U centru grada možete posetiti i nagrađenu atrakciju u stilu kuća strave „Tudor World - The Falstaff Experience“, koja evocira na Englesku iz vremena vladavine kraljevske porodice Tudor, tj. vremena Šekspira (40 Sheep Street). 


 Nešto dalje od centra grada, u širem predgrađu nalazi se još jedna kuća vezana za Šekspira - rodna kuća njegove supruge En Hetavej - Anne Hathaway’s Cottage, sa romantičnom baštom.







Svi postovi o ENGLESKOJ:






Suvenirnica u Šekspirovoj rodnoj kući / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved