2014/11/03

ŠPANIJA / Kastilja La Manča (Castilla La Mancha)

*Tekst i fotografije na blogu, deo su publikovanih knjiga o Španiji (ISBN 978-86-7722-374-8) i Madridu/Toledu (ISBN 978-86-7722-353-3), zaštićeni Zakonom o autorskim i srodnim pravima: Službeni glasnik RS, br. 104/2009 i 99/2011.  

*The text and photographs on the blog are parts of the published books on Spain (ISBN 978-86-7722-374-8) and on Madrid/Toledo (ISBN 978-86-7722-353-3), protected by copyright and related rights: Official Gazette of the Republic of Serbia, Nos. 104/2009 and 99/2011.



Svi postovi o ŠPANIJI:










U domovini Don Kihota....

Kastilja La Manča / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Kastilja La Manča, Putevima Don Kihota / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved





Od najsevernijeg do najjužnijeg dela Španije ima oko 1000 kilometara, isto kao i od najzapadnijeg do najistočnijeg, a stara prestonica zemlje - Toledo nalazi u samom centru. Čitav centralni deo zemlje čini planinski plato na oko 500 - 600 metara nadmorske visine, što Španiju svrstava u treću planinsku državu Evrope. Ovaj deo smatra se srcem Španije i njegov severni deo nosi naziv Kastilja La Manča, ili La Manća (Castilla La Mancha). Najpoznatiji je kao domovina Don Kihota (ili, prema novijoj verziji prevoda - Don Kihotea / Don Quijote), mesto napuštenih srednjovekovnih zamkova na vrhovima golih brežuljaka, polja šafrana i starih vetrenjača. 




Putevima Don Kihota / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved




Oblast Kastilja La Manča (ili La Manća), na jugu se graniči sa Andaluzijom. Ono što je zajedničko i Andaluziji, i Kastilji La Manči (osim tropskih letnjih temperatura) jesu ogromni stari, metalni bilbordi u obličju bika, nekada deo reklame proizvođača alkoholnih pića. I posle mnogo godina, bikovi koji su "opstali" na vrhovima golih brda kraj autoputeva, u gustišu žita ili kraj samotnog drvceta, podsećaju da je ova životinja svojevrsni simbol Španije. U Kastilji La Manči, kraj puta ćete videti i table sa oznakama o tome da ste se našli na putevima Don Kihota - simpatičnog viteza iz knjige koja je u svetu nedavno proglašena jednim od najboljih romana svih vremena.

Ako u centralnu Španiju pristižete s juga, nedugo po ulasku u oblast Kastilju La Manču na putu ka severu, skrajnuto s puta postoji malo uspavano selo Las Virtudes. U selu se nalazi najstarija sačuvana korida Španije (kvadratnog oblika), koja pre liči na mesta održavanja srednjovekovnih, viteških turnira. Dok u vrelo letnje popodne na ulici nema nikog, u šumarku oko koride u lokalnoj kafanici prilično je živo.  




Kastilja La Manča, najstarija korida Španije u selu Las Virtudes
Las Virtudes, plakat za koridu / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Las Virtudes, korida / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved



Pratite li autoput dalje ka severu, putevima Don Kihota dospećete u još jedno seoce kraj autoputa - Puerto Lapiće (Puerto Lapice). Na sredini jedine, dugačke glavne ulice, u kojoj u toku letnje sieste vlada potpuni mir i tišina, povremeno se parkiraju autobusi puni turista. Naime, iza velike, drvene, u plavo ofarbane kapije nalazi se kuća sa povećim "patiom" (unutrašnjim dvorištem), a u njoj i restoran „Venta del Kihote“ ("Venta del Quijote"), mesto gde je prema knjizi, Don Kihot proglašen za viteza.

Umesto ovog etno-restorana, potpuno posvećenog liku i delu luckastog viteza, u XVII veku kada je postajao vitez radila je lokalna kafana. Unutrašnjost restorana sa 4* dekorisana je ogromnim, starim ćupovima za vino, u čijem podnožju su smešteni jednostavni stolovi i stolice. Najlepši deo kafanice nalazi se napolju, gde su ispod redova strehe od crepa, na drvenom tremu oko dvorišta poređani stolovi i stolice sa kariranim stoljnjacima. Dekoraciju dopunjuju stari točak od kočije, neobična zvona i ćupovi za vino, a u jednom ćošku - stara zaprežna kola. Tu je i neizbežna skulptura Don Kihota pored kamenog pojila za konje i bunara. Na izlasku iz restoranskog dvorišta je i radnja sa suvenirima, preko puta klupe od šarenih pločica – asulehosa (azulejos).

 Ako ste propustili suvenirnicu unutar restorana, posetite još jednu preko puta ulice. I u njoj ćete pronaći slično: keramička zvona, činije i bokale, figure Don Kihota i Sančo Panse, šafran, drvene štapove, razglednice i druge sitnice u stilu Kastilje La Manče.


 

Puerto Lapiće, gostionica Don Kihota / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Puerto Lapiće, Gostionica Don Kihota / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Puerto Lapiće, Gostionica Don Kihota / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved



Još jedno mesto na ruti Don Kihota, nalazi se na 20-ak kilometara udaljenosti od prethodnog, u smeru ka severu. Na hrbatu izduženog brda, visoko iznad gradića Konsuegre (Consuegra) nalazi se niz dvanaest belih vetrenjača iz XVII veka sa ostacima srednjovekovnog zamka između njih, mesto gde se Don Kihote junački borio protiv džinova - vetrenjača. U prvoj vetrenjači koja je rekonstruisana, u prizemlju se nalazi turist boro, gde ćete dobiti mapu sela, ali i prospekte i informacije vezane za Kastilju La Manču uopšte, dok na vrhu možete videti kompletno očuvan sistem rada vetrenjače i krov koji se može okretati u smeru duvanja vetra.

Ukoliko se nađete u Konsuegri, obavezno se odvezite / prošetatjte do kraja puta, do najviše tačke ovog brda (i time do najviše vetrenjače). U kasno popodne, pogled na ostale koje se bele u nizu poređane po ivici brda, kao i na srednjovekovni zamak i selo ispod vas, žute doline, udaljena brda i brežuljke, zaista je nezaboravan. 




Konsuegra / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Konsuegra / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved




Ovaj deo Španije, naročito oko mesta Konsuegra, najpoznatiji je po nepreglednim  plantažama veoma specifičnog začinskog cveća - šafrana. Nežni ljubičasti cvetovi, sa žuto-narandžastim tučkom i prašnicima, pristigli su u Španiju u srednjem veku sa dolaskom Mavara (Arapa iz severne Afrike), koji su najvećim delom Španije (i Portugala) vladali skoro 700 godina. Sa njihovom kuhinjom, i začin se odomaćio u lokalnoj kuhinji. Danas je šafran obavezan sastojak španskog nacionalnog jela - paelje, čiji se pirinač žuti upravo od ovog začina. Ipak, za "bojenje" pirinča danas se ne koristi se čist šafran, već se u kesicu sa začinom ubacuje tek nekoliko procenta istog. Za to postoji i razlog, naime za samo 1 gram šafrana u prodavnici, suvenirnici ili na pijaci, platićete skoro 5 evra – ova začinska skuplja je od zlata!

U oktobru mesecu, kada se šafran bere, U Konsuegri se organizuje lokalno takmičenje u odvajanju tučka i prašnika od ostatka cveta (tučak i prašnici su jedini delovi biljke koji se korite u ishrani). Ovoj fešti osim lokalaca, prisistvuje i sve više stranaca. 



Kastilja La Manča, šafran: 1 gr = 4,5 evra / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved
Kastilja La Manča, Las Virtudes / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved




70-ak kilometara severno od Konsuegre nalazi se jedan od najlepših gradova Španije i njena stara prestonica, rimski Toletum, mavarska Tolaitola - Toledo http://umetnostputovanja.blogspot.com/2014/11/spanija-toledo.html. Kada mu priđete i ugledate ga ispred sebe, shvatićete šta je u srednjem veku značilo - grad sa odličnim položajem. Čitav omanji grad sagrađen na brdu, u čijem podnožju skoro u krug teče reka Taho (Tajo), gledan sa susednog brda ostavlja izuzetno romantičnu sliku u oku posmatrača. Ako u grad stižete putem sa juga, u kasno popodne ili u sumrak, pre nego što u njega uđete, sa zidića na putu oko oboda susednog brda morate doživeti pogled na Toledo, inače vaša poseta ovom gradu neće biti kompletna. Sve panoramske razglednice Toleda slikane su sa ovog mesta, a mnogo pre njih čuveni dvorski slikar španskog kralja El Greko (El Greco), odavde je ovekovečio prelepi pejzaž.



Toledo / Photo: Ivana Dukčević © All rights reserved